FED’e Rağmen Dolar Neden Yükseliyor?

0
10
FED'e Rağmen Dolar Neden Yükseliyor?
FED'e Rağmen Dolar Neden Yükseliyor?

FED’e rağmen doların artışı sürekli olarak devam etmektedir. Bu şekilde doların artmasının belli başlı birçok sebepleri bulunmaktadır. Merkez bankası eylül ayından beri çeşitli yöntemlerle dolar üzerinde baskı kurmaktadır. İlk olarak faiz oranlarında artış yaşanmıştır. Bu şekilde dolar yükselmesinin aksine hane halkları elinde bulunan Türk lirasını dolara ve altına yatırmayı tercih etmişlerdir. Kurulduğu günden bu yana merkez bankası vadeli işlemler opsiyon borsasında doğrudan piyasaya etki etmiştir. FED’in açıklaması sonrası faizlerin arttırılmayacağı söylemi de dolar üzerinde rahatlatıcı bir etki yaşatmamıştır.

Dolar Yükselmesinin Görünen Sebepleri

Dolar artışının bariz sebepleri genel itibari ile aşağıdaki gibidir:

  • Merkez bankasının elindeki net döviz rezervinin büyük bir miktarda azalış göstermesi
  • Türk vatandaşlarının yıllar sonra döviz mevduatına geçmesi
  • Seçim sonrası doların artış göstermesi
  • Yabancı yatırımcıların ülke içerisinde bulunan enflasyon rakamlarına sıcak bakmamamsı
  • Seçim kaynaklı gerçekleştirilen harcamaların fazlaca artması ve ali disiplinin bozulması
  • JP MORGAN’IN Türkiye ekonomisi ve Türk lirası hakkında yayınlamış olduğu rapor

Dış Ticaret Dengesi

Dış ticaret dengesi ile dolar kurunun hangi oranda yükseleceğini hesaplamak için basit bir yöntem kullanılabilir. Türkiye’nin enflasyon oranı ile ABD’nin enflasyon oranının farkı alındığında Türk parasının ne kadar değer kaybettiği öğrenilebilmektedir. Bu iki para birimi arasındaki enflasyon kaynaklı ilişki kısmi de olsa sağlıklı kararlar altında işlediğini anlatmaktadır. Bahsi geçen formül ile iki ülke arasındaki dış ticaret dengesi sağlanacakken ihracata zarara vermiş ayrıca cari açığın artmasına sebebiyet vermemiştir.

Vergi Politikası

Vergi politikası ile birlikte Türkiye’deki vergilendirme üretimi caydırıcı hatta cezalandırıcı bir nitelik göstermektedir. Vergilendirme genel olarak toplumun tabanından alınacak şekilde dolaylı vergiler üzerinden gerçekleştirilmektedir. ÖTV, KDV, ÖİV gibi dolaylı vergiler kişilerin üretim yaparken kar etmesini engellemektedir. Bu vergilendirmeler ile üretimin rekabet gücünün düşük olmasından kaynaklı üretim yönlü ekonomi azalmaktadır. Rekabet şansı bulamayan üretici mecburen ithalata yönelmektedir. Vergi politikaları ile arttırılan vergiler mevcut ürünlerdeki fiyatları da yükseltmektedir. Yükselen fiyatlar neticesinde enflasyon da artmaktadır. Böylece enflasyon tekrardan döviz kurunu yükseltmektedir.

Büyüme Politikası

Büyüme politikası ile birlikte Türkiye seneler içerisinde üretkenlik altında bulunmayan inşaata dayalı bir büyüme politikası izlemektedir. Ayrıca özel sektör ve özel bankalar yoluyla yaklaşık olarak 400 milyar dolar civarında bir borçlanma hadissi gerçekleşmiştir. Bu mevcut borca her sene bulunması gereken cari açığında eklenmesi ile ortaya çıkacak olan tablodaki fiyatlar gün geçtikçe büyüme gösterecektir. Sonuç olarak herhangi bir şekilde gerçekleştirilecek olan yanlış büyüme politikası ile birlikte dolaylı yoldan doları artması ve enflasyonun yükselmesi gibi durumlarla karşı karşıya kalmaktayız.

Dolar’ın Düşmesi İçin Yapılması Gerekenler

Dolar’ın düşmesi için yapılması beklenen belli başlı durumlar bulunmaktadır. Ancak bu şekilde dolar’ın düşüşü istikrarlı bir şekilde sağlanabilir. Dolar’ın orta ve uzun vadede düşmesi için yapılması gerekenler aşağıdaki gibidir:

  • Vergi reformu gerçekleştirilmelidir. Vergiler gelir ile bağlı olarak artan oranlı şekilde temin edilmelidir. Alınan dolaylı vergilerin üretici üzerindeki olumsuz etkisi azaltılmalıdır. Vergilerin azaltılmasıyla fiyatlar düşecek, fiyatların düşmesiyle enflasyon oranları da azalacaktır.
  • Gerçekleştirilen inşaat teşvikleri etkinliği bulunmayan altyapı yatırımları üzerinden oluşan büyüme politikasından vazgeçilmelidir.
  • Hane halkının ekonomiye tekrardan güven duyması için gerekli politikalar hayata geçirilmelidir.
  • Gereksiz bir şekilde kamu harcamaları ülke içerisinde olumsuz bir vergi yüküne yol açmaktadır. Yapılması gereken şey; ithalata bağımlı kamu harcamalarında önemli tasarruf tedbirleri alınmalıdır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz